Kỳ 2: BOT - Tuyến tránh, “ăn” là chính?

 20:33 25/10/2017

 Lượt xem: 164

 
Kỳ 2: BOT - Tuyến tránh, “ăn” là chính?

(Xây dựng) - Với hàng trăm phương thức khác nhau, “miếng bánh” BOT đã và đang được chia ra thành nhiều phần. Thời gian gần đây một trong những điểm được dư luận, xã hội rất quan tâm chính là việc đầu tư các tuyến đường tránh theo hình thức BOT đi qua trung tâm tỉnh, thành phố, thị xã... Tuy chỉ là tuyến phụ, mang tính chất giảm tải cho đường giao thông chính hiện có nhưng lại ẩn chứa nhiều nghịch lý mà mục đích cuối cùng là có thể mang lại nguồn lợi nhuận “khủng” cho chủ đầu tư (CĐT).

BOT

Giá phí cao và đặt trạm thu phí trên QL 1 giúp cho chủ đầu tư tuyến tránh TP Biên Hòa có thể hưởng lợi hàng nghìn tỷ đồng.

“Ăn thêm” hàng nghìn tỷ!

Trong những ngày gần đây, dư luận tại khu vực phía Nam đặc biệt quan tâm việc tài xế khi lưu thông trên tuyến quốc lộ (QL) 1A khi qua trạm thu tuyến tránh TP Biên Hòa tại Km 1842, thuộc xã Trung Hòa, huyện Trảng Bom, Đồng Nai đã dùng tiền lẻ trả tiền phí. Việc làm này nhằm mục đích gây áp lực cho CĐT và đã xảy ra tình trạng nhiều lần bị ùn tắc giao thông kéo dài, bắt buộc CĐT phải xả trạm. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng dùng tiền lẻ để trả phí được xác định là các lái xe đã cho rằng giá phí quá cao và đặt trạm thu phí không đúng với vị trí đầu tư tuyến đường BOT chính của tuyến tránh TP Biên Hòa.

Theo thông tin của dự án (DA) được Cty CP Đầu tư Đồng Thuận, CĐT DA tuyến tránh TP Biên Hòa công bố, để thực hiện việc đặt trạm và thu phí, DA được chia làm hai phân đoạn. Trong đó, phân đoạn một là nâng cấp, cải tạo nền, mặt đường QL 1A đoạn Km 1841 + 000 đến Km 1851 + 714, có tổng chiều dài 10,7 km; Phân đoạn hai là xây dựng mới tuyến tránh TP Biên Hòa từ Km 1851 + 714 QL 1 đến Km 5 + 000 QL 51, có tổng chiều dài 12,2 km. Tổng vốn đầu tư DA là 1.506 tỷ đồng và thời gian thu phí là 10 năm 2 tháng.

Ông Nguyễn Văn Khang - Tổng Giám đốc Cty CP đầu tư Đồng Thuận cho biết, mức đầu tư của phân đoạn một là hơn 200 tỷ đồng và phần còn lại là đầu tư cho phân đoạn hai, trong đó, khoảng hơn 400 tỷ đồng dành cho việc đền bù, giải phóng mặt bằng của toàn tuyến tránh TP Biên Hòa.

Đến ngày 6/7/2014, trạm thu phí hoàn vốn cho DA đầu tư xây dựng tuyến QL 1 đoạn tránh TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, theo hình thức BOT chính thức đi vào hoạt động. Ban đầu, giá vé thấp nhất đối phương tiện chịu phí sử dụng đường bộ qua trạm được áp dụng với loại xe dưới 12 chỗ ngồi, xe có tải trọng dưới hai tấn; các loại xe buýt vận tải công cộng là 20.000 đồng/lượt.

Tuy nhiên, đến ngày 15/12/2016, việc thu phí đường bộ qua trạm thu phí này được thay đổi theo Thông tư số 318/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính. Theo đó, giá thu mới được áp dụng với năm mức thu khác nhau, cụ thể loại phương tiện thấp nhất là 35.000 đồng/lượt và cao nhất là các loại xe tải trọng từ 18 tấn trở lên; xe chở hàng bằng container 40 fit là 180.000 đồng/lượt. Việc thay đổi giá phí qua trạm đã mang lại mức doanh thu “khủng” cho trạm BOT đoạn tránh TP Biên Hòa.

Thực tế, theo báo cáo lưu lượng xe qua trạm thu phí QL 1 Km 1842 + 912 của Cty CP đầu tư Đồng Thuận, trong tháng 7/2017 đã có 457.615 lượt xe các loại, được chia thành năm mức giá và phân làm hai loại vé (vé lượt và vé tháng, quý; trong đó giá vé lượt và tháng bằng giá, chỉ có vé quý giảm khoảng 10% nhưng lưu lượng chiếm rất thấp), lưu lượng nhiều nhất vào ngày 14/7 là 15.745 lượt và thấp nhất là ngày 23/7 là 13.234 lượt.

Với lưu lượng xe trên nhân với giá phí được ban hành thì trong tháng 7 trạm thu phí này thu về khoảng 30 tỷ đồng và một năm có thể thu về khoảng 360 tỷ đồng. Nếu mức giá này được tính ổn định đến hết thời gian thu phí thì kể từ khi được áp dụng giá thu mới (khoảng 92 tháng) thì CĐT có thể thu về khoảng 2.760 tỷ đồng. Ngoài ra, cộng với 30 tháng đã thu với giá cũ thì ít nhất CĐT có thể thu về hơn 3.000 tỷ đồng. Như vậy, CĐT có doanh thu gấp hai lần vốn đã đầu tư, khoảng 1.500 tỷ đồng. Đồng nghĩa, với việc nếu thực hiện đến hết thời gian thu phí CĐT có thể “ăn thêm” 1.500 tỷ đồng?

Lợi chủ đầu tư hưởng, lỗi tại các Bộ, ngành!

Gần đây, chuyện các tài xế dùng tiền lẻ để trả phí khi đi qua trạm thu phí BOT nhằm mục đích phản đối CĐT không còn là chuyện lạ. Nhưng lại được tập trung rất phổ biến tại các trạm BOT tuyến tránh khi được cho là đã đặt “nhầm” vị trí và mức giá thu phí cao một cách khác thường.

Thực tế, trạm thu phí BOT tuyến tránh TP Biên Hòa bị “thất thủ” vì tài xế dùng tiền lẻ mua vé, qua trạm được dư luận cho rằng đây là “bản sao” của kịch bản đã xảy ra tại tuyến tránh BOT Cai Lậy (Tiền Giang) bắt đầu từ ngày 13/8/2017 (ngay từ những ngày đầu tiên thu phí).

Tuy nhiên, nếu xem xét về phương thức đầu tư và thực hiện việc đặt trạm thu phí thì dư luận lại cho rằng tuyến tránh BOT Cai Lậy mới thật sự là “bản sao” của tuyến tránh BOT TP Biên Hòa. Nhìn vào hai DA này thấy được rằng cùng đầu tư vào tuyến tránh và nâng cấp một phần mặt đường trên tuyến QL 1 để đặt trạm thu phí. Đồng thời, đều là DA giao thông đón lõng cửa ngõ kết nối giữa miền Đông và miền Tây với TP Hồ Chí Minh. Trong khi đó, tổng mức đầu tư tuyến tránh BOT Cai Lậy hơn 1.400 tỷ đồng nhưng với lưu lượng xe lưu thông trên tuyến đường, giá phí đi qua trạm, thời gian thu phí thì dư luận đã đặt ra phép toán và CĐT có thể thu về khoảng 4.000 tỷ đồng, vượt so vốn đầu tư khoảng 2.600 tỷ đồng. Sau khi xảy ra sự việc CĐT BOT Cai Lậy đã cho xả trạm và đến nay vẫn chưa thu phí trở lại.

Liên quan bất cập trong công tác thu phí (giá) sử dụng dịch vụ trong lĩnh vực BOT giao thông Đoàn giám sát của QH đã xác định, quá trình thực hiện xảy ra tình trạng trạm thu phí đặt ngoài DA, bổ sung một số hạng mục nằm ngoài phạm vi DA; hay cho phép nhà đầu tư thu phí cả tuyến đường ngoài BOT chạy song song với tuyến đường được đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT để bảo đảm phương án tài chính của DA. Trong đó, đã chỉ ra hàng loạt những DA BOT tuyến tránh có vị trí đặt trạm, giá thu phí và thời gian tổ chức thu phí không hợp lý, trong quá trình góp ý về vị trí trạm thu phí chưa tham vấn, lấy ý kiến người dân gần trạm, tổ chức xã hội nghề nghiệp, các đối tượng thường xuyên sử dụng đường… khiến người dân bức xúc, phản đối kéo dài.

Cụ thể, như các DA BOT tuyến tránh TP Vĩnh Yên lại đặt trạm Bắc Thăng Long – Nội Bài; trạm thu phí tuyến tránh Thanh Hóa đặt tại Bỉm Sơn; trạm thu phí tuyến tránh Hà Tĩnh đặt tại Cầu Rác… Ngay trạm thu phí Tào Xuyên thuộc DA BOT xây dựng QL 1A đoạn tránh Thanh Hóa sau khi có phản ánh của dư luận cơ quan chức năng vào cuộc, xác định lại thời gian thu phí để hoàn vốn từ ban đầu dự kiến 27 năm 8 tháng và kéo dài thời gian thu phí thêm 3 năm để tạo lợi nhuận cho CĐT, đã cắt giảm xuống còn 7 năm 2 tháng và giữ nguyên thời gian thu phí 3 năm để tạo lợi nhuận cho CĐT. Hay như trạm thu phí tuyến tránh TP Vĩnh Yên nhờ có việc “đặt nhầm” vị trí trạm nên có thể gia tăng thêm lợi nhuận cho CĐT lên đến… hàng trăm tỷ đồng.

Khi dư luận đặt dấu hỏi: Liệu do “đặt nhầm” vị trí trạm thu phí BOT, giá phí và thời gian thu phí sẽ mang lại doanh thu “khủng” cho CĐT tại các tuyến tránh?

Liên quan đến trạm thu phí BOT Cai Lậy, CĐT đã khẳng định, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đã có văn bản gửi cơ quan, ban ngành của tỉnh Tiền Giang để thống nhất về phương án, vị trí đặt trạm thu phí.

Trong khi đó, tại văn bản gửi Bộ GTVT và UBND tỉnh Đồng Nai ngày 16/8/2017, Cty CP đầu tư Đồng Thuận khẳng định: “Việc đặt trạm thu phí để hoàn vốn cho DA đã được thống nhất từ ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có văn bản số 1059/TTg-CN ngày 29/7/2005 cho phép đầu tư xây dựng QL 1 đoạn tránh TP Biên Hòa theo hình thức hợp đồng BOT và luôn thống nhất một vị trí duy nhất tại km 1842 QL1”.

Trong khi đó, theo phân tích ông Nguyễn Văn Khang thì tất cả đều do Bộ, ngành quyết định và CĐT chỉ là thực hiện theo. Ngay cả việc nâng giá thu phí cũng thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Như vậy, có thể hiểu về việc dư luận cho rằng “đặt nhầm” vị trí trạm thu phí, giá phí lỗi đều thuộc về phía Bộ, ngành?

(Còn nữa)

Nhóm PVĐT

Tin liên quan

shipper cần thơ shipper can tho citiship can tho so dien thoai shipper can tho
LIÊN HỆ ĐẶT XE
0939 97 92 96
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây